Drukte voor de zomervakantie

De zomervakantie lonkt. Maar voor het zover is, moeten er vaak nog bergen werk verzet worden. Ook in het onderwijs ligt de werkdruk in de laatste schoolweken hoog. Hoe overleef je die piekmomenten vlak voor de vakantie en kun je ontspannen afschakelen? Wij gaan in gesprek met docent Daisy Mertens en life-coach Wenneke Ong.

Basisschooldocent Daisy Mertens van Basisschool De Vuurvogel in Helmond en finalist van ‘Beste onderwijzer ter wereld’ herkent de werkdruk. Daisy geeft les aan groep 7 en heeft 26 kinderen in haar klas. ‘Cito-toetsen, oudergesprekken, klassenfeesten, rapporten typen, het moet allemaal gebeuren in die laatste weken. Al heb ik het erg druk, ik heb geen last van werkdruk. Het is maar hoe je er zelf in staat. Als ik weer een stapel rapporten getypt heb, geeft me dat veel voldoening. Dat ik iets op papier mag zetten over iemands ontwikkeling is best bijzonder.’ 

Daisy Mertens
Foto: Boyd Smith

Tot wel tweehonderd namen onthouden

Wenneke Ong zet zich als work-life coach in voor verschillende organisaties en sectoren. Ze werkt meer dan tien jaar voor het onderwijs. De laatste jaren merkt ze een duidelijke toename van docenten tussen de 28 en 35 jaar die de work-life balans kwijt zijn. ‘Ze komen bij mij omdat ze last hebben van concentratieverlies, slecht slapen, geïrriteerd raken van hun leerlingen of moeilijker namen van kinderen kunnen onthouden. Dat is ook niet zo gek, juist die jongere docenten krijgen vaak kleine dienstverbanden naast elkaar aangeboden en werken soms in verschillende groepen op verschillende scholen. Dan kan het voorkomen dat ze tot wel tweehonderd namen willen onthouden.’

‘Ik ben mij heel bewust van mijn work-life balans’

Het geheim van een goede work-life balans ligt volgens Daisy in een combinatie van gezond eten, sporten en tijd besteden aan familie en vrienden. ‘Ik werk veertig uur per week en probeer alles doordeweeks af te krijgen en geen werk mee naar huis te nemen. Daarnaast ben ik mij heel bewust van mijn work-life balans en maak ik soms de keuze om iets niet te doen. Om bijvoorbeeld niet aanwezig te zijn bij een overleg. We maken als team hierin onderbouwde afwegingen.’  

‘Lessen moeten tegenwoordig vooral leuk en boeiend zijn’

Een groot plichtsbesef en prestatiegerichtheid is volgens Wenneke een van de oorzaken dat jonge docenten de balans kwijtraken. ‘Vooral eind twintigers willen erg hun best doen, ze leggen de lat hoog voor zichzelf. De lessen moeten tegenwoordig niet alleen educatief zijn, maar vooral ook leuk en boeiend. Als je steeds onderscheidend wil zijn met je lessen, kost dat veel energie.’

‘Fijne momenten delen in de docentenkamer’

Een andere oorzaak is dat er vaak geen tijd is om even bij te tanken tussen de lessen door. Wenneke: ‘In de docentenkamer gaat het werk gewoon door. “Kan ik je even spreken over…”. ‘Iedereen heeft het druk en is gehaast. Het zou goed zijn om in de docentenkamer ook bewust de fijne momenten van die dag te delen. En elkaar rustmomenten te gunnen. Zo sluit je de dag positief af.’

Duidelijkheid, regelmaat en structuur

Daisy vindt structuur de beste remedie tegen deze piekmomenten vlak voor de zomervakantie. ‘Ik hou van duidelijkheid, regelmaat en structuur, niet alleen voor mijn klas, maar ook voor mezelf. Het helpt mij om me goed voor te bereiden. Aan het einde van de dag ga ik na wat ik moet doen voor de komende dagen en wat daarvoor nodig is. Daarnaast geef ik kinderen eigenaarschap, ik leer ze een werkje zelf na te kijken. Dat is goed voor hun verantwoordelijkheidsgevoel.’ 

‘Bouw tussendoor al hersteltijd in’

Op de vraag hoe je ervoor zorgt dat je work-life balans in orde is, stelt Wenneke dat je eerder moet beginnen met afschakelen. ‘Je bent te laat als je er pas mee begint in de eerste vakantieweek. Doe al eerder leuke dingen waar je naar uitkijkt. Vaak zeggen mensen dat ze meer tijd willen besteden aan hun dierbaren, doe dat dan ook. Onze tijd is eerlijk verdeeld, iedereen krijgt 24 uur in een dag. Hoe je die invult, beslis je zelf.’

‘Samen lunchen goed voor onderlinge sfeer’

Als de schoolvakantie start, werkt Daisy met haar collega’s nog een paar dagen door, net als de laatste week van de schoolvakantie. ‘We maken dan onder andere de balans op van het afgelopen schooljaar. Ik kijk altijd uit naar die dagen, omdat we dan ’s morgens wat later beginnen en met het team de tijd nemen om gezellig samen te lunchen. Heel goed voor de onderlinge sfeer. Ook kijk ik alvast vooruit naar het nieuwe schooljaar en bedenk welke leerdoelen er aan bod komen en hoe ik de groep met elkaar kan verbinden. Dat geeft me veel rust.’

‘Vertrek pas de vierde dag van je vakantie’

En dan is daar ineens de vakantie, maar je hoofd is nog lang niet leeg. Wenneke: ‘Op vakantie gaan met een gezin behoeft planning. Reserveer tijd om koffers in te pakken, de laatste dingen nog te kopen. Doe dit niet pas op de dag voor vertrek. Niet elke vakantiedag hoeft optimaal en efficiënt te worden ingevuld. Ik raad mensen aan pas de derde of vierde dag van hun vakantie te vertrekken. Die dagen heb je nodig om af te schakelen van je werk. Loop thuis rond en doe even niks, geniet bewust van je huis, tuin of balkon. Dan kun je daarna uitgerust op vakantie.’  

01-07-2019